Eetbare sierplant uit het Oosten: ontdek de magie van de chocoladerank (Akebia)
Auteur: Eefke Rijksen
Serie 25 jaar Kwekerij Arborealis - plantverhalen van klanten. Al sinds het begin van onze kwekerij bij ons in teelt, al voor dat hij ook het labeltje voedselbosplant kreeg. In 2002 schreven we in onze catalogus dat Akebia prachtige blauwe vruchten krijgt, wisten wij veel dat ze eetbaar waren. Pas toen we ons gingen verdiepen in eetbare planten voor voedselbossen leerden we dat deze plant niet alleen mooi is, maar ook lekker smaakt. We blijven deze elegante klimmer zeker kweken, vooral omdat we zien dat zoveel mensen ervan genieten op veel manieren. Marion Lerou stuurde ons prachtige foto's en een recept die we natuurlijk graag met je delen.
Chocoladerank of klimaugurk, multitalent met veel namen
Eerlijk gezegd klinkt chocoladerank toch een stuk magischer dan schijnaugurk. Chocoladerank verwijst naar de geur van de bloemetjes en schijnaugurk naar de eetbare vruchten die inderdaad wel een beetje aan augurk doen denken qua looks, maar zeker niet qua smaak. Klimmen kan Akebia als de beste, dus klimaugurk dekt de lading ook prima, net als chocoladewingerd. In de volksmond heeft Akebia dus veel namen en dat is niet gek, want Akebia heeft veel leuke eigenschappen en is daarom een multitalent.
Benut je schutting of pergola met Akebia
Marion Lerou kocht in 2020 twee variëteiten van Akebia bij ons, slim want voor kruisbestuiving en een oogst heb je twee verschillende selecties nodig. Ze kocht Akebia quinata ‘Amethist Glow’ en Akebia trifoliata 'Big Fruit'. In 2022 kregen ook Akebia quinata 'Silver Bell's' en Akebia quinata ‘Alba’ een plekje in haar tuin.
“Ik ben er blij mee. De foto's zeggen volgens mij genoeg. Alles bij mij komt van jullie. En dit jaar heb ik voor het eerst de gelei van de Akebia gedroogd en er fruitleer van gemaakt. Wel een werkje, maar heerlijk. Wat mij betreft is Akebia voor iemand die zijn schutting of pergola goed wil benutten dé uitkomst. Wel controle houden want hij gaat als een speer.”
Over het maken van fruitleer van Akebia wilden we natuurlijk graag meer weten, dus vroegen we Marion of ze haar recept met ons en met de lezers van onze blogs wilde delen.
Marions recept voor fruitleer van Akebia:
“Ik heb de Akebia met een oude handpers uitgeperst zodat alleen de gelei overbleef. Hierbij een beetje citroen gedaan voor kleur behoudt en bacteriën. Deze uitgesmeerd op de platen en 8 uur in de droogoven bij 57 °C. Als de gelei dan droog is rol je de plaat op (zoals bij een pannenkoek) en snijd je deze in stukjes en dan houd je een soort winegumachtig snoepje over. Doe ze in glazen potten en bij goede droging is het fruitleer zeker een jaar houdbaar. Ze zijn bij ons meestal eerder op. Ook is natuurlijk de mogelijkheid om lekker thee te drinken van het jonge blad.”
De verborgen talenten van schijnaugurk: van theeplant tot semiwintergroen
Als je graag tuiniert met je neus en geniet van geurende planten, is Akebia een aanrader. In april en mei geuren de bloemen subtiel en zoet, de ene doet wat meer denken aan vanille, de andere meer aan chocolade. Vooral in de avondzon geuren de bloemen fantastisch. De bloemen zijn ook eetbaar, maar ja, zonder bloemen geen vruchten.
Als de zomer warm genoeg is en de bloemen goed bestoven zijn, verschijnen er alienachtige vruchten die openspringen zodra ze rijp zijn. Het vruchtvlees heeft een zachte, gelei-achtige textuur en de smaak doet een beetje denken aan meloen.
De plant komt oorspronkelijk uit China, Japan en Korea en daar wordt de bittere schil vaak gefrituurd of gevuld met gehakt, zoals je dat ook met een aubergine kunt doen.
Het blad blijft in een milde winter lang aan de plant zitten, dus met een beetje geluk kijk je 's winters ook nog op een groene pergola of schutting uit.
Krachtige groeier, goed te snoeien.
Omdat de plant heel krachtig groeit, kan hij een schutting en binnen no time begroeien. In één seizoen kan hij heel wat meters maken. Gelukkig verdraagt hij snoei prima.
In andere klimaatgebieden is Akebia zich invasief gaan gedragen en daarom staat hij als potentieel invasief aangemerkt door de NVWA. Toch zijn er ondanks dat de plant al decennia wordt aangeplant in parken, tuinen en voedselbossen in Nederland en België eigenlijk geen gevallen bekend dat Akebia zich invasief gedraagt. Plant je dichtbij kwetsbare natuurgebieden, dan is zorgvuldigheid geboden en raden we je niet aan om Akebia aan te planten.
Als je Akebia de kans geeft om in een boom te klimmen, klimt hij binnen de kortste keren de hele boom in zonder de boom overigens te wurgen. Snoeien en oogsten wordt op grote hoogte natuurlijk wel lastig.
Akebia op de kwekerij
Benieuwd geworden naar Akebia? Kom eens langs in de plantenwinkel in april of mei om zelf je neus in de bloemen te steken of neem een kijkje in onze webshop. In het najaar is de keuze in verschillende Akebia's het grootste bij ons op de kwekerij.
Meedoen aan de serie plantverhalen?
We zijn heel blij met de inzending van Marion (ook de prachtige foto's van Akebia zijn door haar gemaakt). Zo leren wij als kwekers ook weer nieuwe dingen over de plant en het gebruik ervan en kunnen we elkaar als tuiniers blijven inspireren. Ook meedoen aan deze serie? Stuur je plantverhaal over een Arborealisplant met foto('s) naar [email protected].