25 jaar Kwekerij Arborealis: over wortel schieten, ecologisch kweken en planten die verdwenen en bleven

Auteur: Eefke Rijksen

Hoeveel planten we de afgelopen 25 jaar in onze handen hebben gehad durven we niet te gokken, het moeten er tienduizenden zijn. In 2026 willen we met een serie blogs stilstaan bij de tijd die achter ons ligt en onze dank uitspreken aan iedereen die bijgedragen heeft aan de groei van onze kwekerij. In deze blog beginnen we bij het begin: de start van de kwekerij in 2001.

Bomen planten voor de toekomst

Vanaf het allereerste begin waren we ons bewust van tijd en in onze vroege jaren schreven we:

“Vaak hoor je de uitdrukking; Boomje groot, plantertje dood. Dit kan je ook anders zien, het planten van bomen is een blijk van vertrouwen in de toekomst. Het is een investering voor eigen plezier, in een groene leefomgeving en een erfstuk voor toekomstige generaties.”

Deze woorden schreven we in onze allereerste catalogus voor particulieren in 2003. Toen zaten er al een paar kweekjaren op, waarin wij, Micha, Erik en Sietske, elkaar vonden in onze interesse voor houtige gewassen (heesters en bomen) en waarin Kwekerij Arborealis in 2001 wortel schoot op Abbendijk 6 in Nijeberkoop.

En zo zien we het nog steeds. Inmiddels is ons motto: samen maken we onze wereld groener en gezonder. Iets korter, maar in de kern gewoon precies dezelfde missie.

Van kinderschoenen naar webshop en plantenwinkel

In onze papieren catalogus van 2002/2003 schreven we:

“We durven gerust te stellen dat ons bedrijf nog in de kinderschoenen staat en zitten dan ook nog vol ideeën voor de toekomst. Zo willen we de catalogus in een interactieve vorm op internet publiceren, niet alleen kweken en vermeerderen, maar ook plantcollecties opbouwen en op plant hunting (toch een veel leukere term dan plantjagen) gaan. We willen ecologisch verantwoord produceren, dit houdt in dat we naar eigen inzicht en gezond verstand proberen het milieu te ontzien, behouden, verbreden van het sortiment houtige gewassen, alsmede kennis verzamelen en uitdragen over wetenswaardigheden, vermeerdering en teeltmethodes en bovenal een fijne werkplek voor onszelf en werknemers.”

Die interactieve vorm op het internet kwam als snel. In 2003 maakte Jasper Helmantel onze eerste website en later nam Martijn Wieland (de broer van inderdaad) het websitebouwstokje van hem over. In 2007/2008 namen we afscheid van de papieren catalogus, maar hij werd gemist. Op herhaaldelijk verzoek zijn we met veel plezier in 2013 gezwicht voor een nieuwe papieren catalogus, maar online zijn we steeds stappen blijven zetten wat uiteindelijk in een webshop resulteerde die niet meer is weg te denken. Toch blijven we het meest genieten van klanten op de kwekerij ontvangen en kijken er elk jaar naar uit naar het moment dat de plantenwinkel in maart weer open gaat.

En die fijne werkplek? Wat is er nou mooier dat werken tussen zoveel verschillende soorten planten die elk op hun eigen manier bijdragen aan een groenere en gezondere toekomst, samen met mensen die hier ook zo van genieten.

Ecologisch kweken zit in onze haarvaten. Daar zijn we in de loop de jaren onszelf steeds in blijven ontwikkelen. Inmiddels betekent dat ook turfvrije planten kweken, potjes van gerecycled plastic en een gesloten watersysteem. Op onze pagina 'Wat doen we' lees je meer over onze teeltwijze. 

Het sortiment: de kunst van kiezen

In 2001 richtte het sortiment zich vooral op houtige gewassen, aangevuld met siergrassen, klimplanten en coniferen. Jaar na jaar deden nieuwe planten hun intrede. Op een kwekerij vliegt de tijd, dus na het eerste seizoen kwamen we tijd te kort om de catalogus op tijd af te hebben en begonnen we de eerste verkoop met een ‘voorlopige catalogus’. Dankzij de hulp van Erik Spruit en Fleur van Zonneveld van kwekerij ‘De Kleine Plantage’ kwam er in 2003 een uitgebreidere versie waarin we schreven over onze vlierverzameling. In 2004 schreven Micha en Sietske in hun catalogus veel te verwachten Sambucus nigra ‘Black Lace’, de inmiddels niet meer uit ons assortiment weg te denken zwartbladige peterselievlier met roze bloesem. De vlierverzameling is meeverhuisd naar Wilheminaoord en staat langs één van onze moestuinen uitgeplant. We kweken tegenwoordig nog zo'n elf soorten en variëteiten.

Op de omslag van de catalogus uit 2004 stond een door Miny Wiersma (Sietske’s collega op kwekerij Moerheim) getekende Colutea x media ‘Copper Beauty’, ook een plant die nog steeds thuishoort in ons vaste assortiment. Oersterk kun je hem niet noemen, maar vanwege de bijzonder lange bloei tot diep in de herfst waarbij de koperkleurige bloemen en vruchtblazen prachtig combineren met de ‘blauwe’ bladeren is het een feest van een plant!

In de oude catalogi vonden we meer planten terug die we nog steeds kweken, omdat ze tijdloos zijn:

• Acer griseum (papieresdoorn), wat ons betreft de allermooiste onder de kleine bomen (die bast!), 
•  Vitex agnus-castus (monnikspeper), fantastische bijenplant met aromatisch blad, 
•  Heptacodium miconioides (zevenzonenboom) biedt voeding aan bijen en andere insecten, bloeit prachtig in de nazomer en wordt de bast wordt met het ouder worden alsmaar mooier.

Deze planten van het eerste uur hebben we uiteraard ook een mooi plekje gegeven op onze kwekerij.

De coniferen verdwenen uit ons assortiment, van de hortensia’s bleven de exemplaren die hun sporen hebben verdiend en het kiezen van planten om te kweken blijft tot op de dag van vandaag één van de lastigste uitdagingen van ons kwekersvak.

Laat de planten maar groeien

Het is leuk om te zien hoe sommige dingen altijd vanzelfsprekend zijn gebleven (onze teeltwijze) en sommige dingen tegenwoordig heel anders zijn (onze plantenwinkel en webshop in plaats van een catalogus en alleen op afspraak de kwekerij bezoeken en schriftelijk bestellen). En toch draait het nog steeds om hetzelfde: liefde voor planten, aandacht voor de leefomgeving en de planten laten groeien!

Jubileumactie: Meegenieten van onze planten kan weer vanaf maart op onze vaste openingsdagen op donderdag, vrijdag en zaterdag. De eerste 75 mensen die onze plantenwinkel bezoeken vanaf maart 2026 ontvangen aan de kassa een smakelijke attentie om 25 jaar Kwekerij Arborealis te vieren.

Op de foto's zie je Micha (plantenwortels schoonspuiten voor verzending, gelukkig doen we dat niet meer) en Sietske (enten met entwas, dat doen we inmiddels niet meer met entwas) aan het werk op de kwekerij én je ziet het allereerste begin van onze kwekerij in Nijeberkoop.